Feeds:
Wpisy
Komentarze

Posts Tagged ‘Mátra’

Gdy przeczytają Państwo ten wpis, stalowy ptak zawozić mnie będzie do Budapesztu, gdzie w znamienitym gronie sędziował będę w czołowym węgierskim konkursie winiarskich Pannon Bormustra. Zasiadam w jego jury (z przerwami) od 2004 roku, sprawozdawałem go Państwu w 2010, 2006, 2005 roku a w 2009 pisał o nim obszernie także Tomasz Prange-Barczyński.

Konkurs ten, dość kameralny na przykład w porównaniu do Concours Mondial de Bruxelles, z bardzo małym jury, jest znakomicie obsadzony i w zasadzie prezentuje większość najlepszych win produkowanych na Węgrzech. Jest więc dobrym papierkiem lakmusowym aktualnej kondycji madziarskiego winiarstwa.

Pannon Bormustra 2011

Zeszłoroczni laureaci. © Bliskotokaju.pl.

Jak więc będzie w tym roku? Dwa lata temu pisałem o „węgierskiej chorobie”. Były to mocne słowa, za które (po przetłumaczeniu tekstu na węgierski) spotkało mnie wiele krytycznych uwag i gorzkich słów. Węgrzy są bardzo czuli na swoim punkcie i stwierdzenie, że ich czołowe wina czerwone są „niepijalne”, z pewnością zabolało. Podtrzymuję jednak tę opinię i uważam, że wiele z tych produkowanych w tzw. stylu konkursowym win jest aberracją współczesnej enologii.

Niedawna degustacja Furmint & Friends organizowana przez Winicjatywę, która odbiła się w sieci szerokim echem (zob. teksty Marka Bieńczyka, Gabriela Kurczewskiego, Tomasza Prange-Barczyńskiego, Ewy Wieleżyńskiej), potwierdziła te węgierskie problemy. Nie mogę w pełni podzielić entuzjazmu na przykład dla win Attili Gerego. Głębia, złożoność, dobry owoc – tak, ale to wszystko jest zepsute przez zdecydowanie zbyt wysoki alkohol i ogólną przejrzałość. Kopár 2008 Gerego to wino jeszcze jakoś broniące się ogólną świeżością, ale już Merlot Solus 2008 z 15% alk. jest męczącą wydmuszką i niewielkim pocieszeniem jest, że w roczniku 2003 było jeszcze gorzej.

Te same krytyczne uwagi odniósłbym do winiarni Heumann, nowego nabytku Składu Win Sokołowski, do droższych win Jánosa Konyáriego; zmęczyły mnie również chwalone wszem i wobec butelki od Weningera z Sopronu. Ponadto są to wszystko wina bardzo drogie i trudno zrozumieć, kto poza Węgrami i promadziarsko skrzywionymi Polakami będzie chciał je kupować.

Attila Gere Villany Merlot Solus

Apage Satana!

Konkursowy styl węgierski stanowił wyraz winiarskiego nacjonalizmu. „Potrafimy zrobić najmocniejsze wina czerwone w Europie, potrafimy zrobić wina równie drogie, co czołowe Riojy i supertoskany”. Na fali tej afirmacji płynęli również węgierscy konsumenci, którzy w czasach beztroskiej konsumpcji i budżetowego hurraoptymizmu z rozkoszą raczyli się egerskimi Merlotami po 50€ za butelkę. Jak wiadomo, ta bajka już się skończyła i to skończyła źle, deficyt straszy, wydatki firmowe obcięto do zera, w piwnicach zalegają niesprzedane wina, psychologiczna sytuacja węgierskiego konsumenta jest dziś rozpaczliwa jak najtańszy Bikavér z supermarketu.

Dla wina to w sumie dobrze. Winiarstwo paranoiczne zastępowane jest winiarstwem realnym. Producenci, którzy wcześniej bili rekordy alkoholu i ceny w swoich Merlotach, Syrah i Cabernetach w tej chwili wytłuszczają w cennikach bezbeczkowe Kékfrankosze po 1500 forintów. A konsumenci, do niedawna machający nacjonalistyczną szabelką dziś ochoczo wykupują z Tesco i Cory taniochę w kartonach oraz realistyczne wycenione Cabernety …z Chile. Solus jeszcze straszy swoim botoksowym uśmiechem, ale jego czas jest policzony; Andrea Gere już wprowadziła do swojego dyskursu słowo „drinkable”, a do katalogu świeżego Rieslinga za 1400 forintów.

Trzeba jeszcze wzmocnić środkową nogę, czyli wina ze średniej półki, owe ambitniejsze cuvées z pojedynczych winnic, wina prawdziwie terroirystyczne, poszukujące i otwierające nowe drogi. W dziedzinie win białych ferment już dawno zasiali producenci z Tokaju swoimi świetnymi Furmintami, o których pisałem już tutaj, tu i tu; coraz więcej dobrych producentów pojawia się w Somló, coraz lepsza jest sytuacja nad Balatonem. Zaś w dziedzinie win czerwonych rewolucja jest pojawienie się win naturalnych i biodynamicznych. Ten nurt powrotu do natury, z gruntu anarchistyczno-lewicowy, do tej pory był w ultraprawicowym węgierskim winiarstwie anatemą. Dziś dochodzi do głosu m.in. w Mátrze, bardzo ciekawym regionie, o którym napiszę wkrótce osobno.

Monarchia Egri Bikaver Barrel Selection 2000

Węgier potrafi.

Czekam na więcej takich win, jak Monarchia Egri Bikavér Barrel Selection 2000, które odkorkowałem wczoraj i który drugi dzień piję z niekłamaną rozkoszą zmysłową i intelektualną. W wieku 12 lat wino jest fantastycznie dynamiczne, świeże, ani trochę nierozlazłe; powoli już dojrzewające, ale ma jeszcze trochę garbnika i przez kolejne 3–4 lata na pewno będzie w dobrej formie. Tego Bikavéra zrobił enolog Tamás Pók (dziś robi wino już pod swoim nazwiskiem – polecam), nie małpował Chile, nie próbował udowodnić, że Węgry robią najlepsze wina na świecie; zrobił Bikavéra jako typowe wino kontynentalne z umiarkowanego klimatu, mineralne, napięte, do długiego starzenia. Węgrzy potrafią, tylko muszą chcieć. Jeszcze ze swojej choroby się nie wyleczyli, ale już zaczęli łykać aspirynę.

(więcej…)

Read Full Post »

W zakończonym właśnie w Pannonhalmie najważniejszym węgierskim konkursie winiarskim Pannon Bormustra zwyciężył Tokaj Aszú 6 Puttonyos 2003 od Gábora Orosza. To fantastyczne wino z niebywale zmysłowym owocem i stalową kwasową strukturą. Lecz bardziej niż Orosz zapadły mi w pamięć wina tego konkursu najgorsze. Pioruńsko drogie butelki sygnowane nazwiskami najsłynniejszych węgierskich winiarzy i zawierające granatowe płyny, których nie dało się przełknąć.

Libra 2006 od Józsefa Bocka z Villány (jakiż to był kiedyś znakomity winiarz, zachwycający długowiecznością swego Cabernet Barrique i bordoską klasycznością Royal Cuvée): 16% na etykiecie (można sądzić, że jest co najmniej 0,5% więcej), zapach Nalewki Babuni, doznania smakowe na poziomie koktajlu tequili z syropem porzeczkowym. Syrah Reserve 2007 od Ferenca Taklera z Szekszárdu: masło orzechowe, wanilinowa legumina, gorzkie garbniki, intelektualne ambicje na poziomie argentyńskiego Malbeka, do których nie dorósł środkowoeuropejski owoc. Merlot Primarius 2006 od tegoż Taklera: cztery lata temu rocznik 2003 rozkładał jury konkursu na łopatki swoim owocem nie z tej ziemi, dziś ten styl budzi politowanie, a Primarius dostał zadyszki, został w tyle za konkurentami jak zmęczony eksmistrz wagi ciężkiej i potrafi już tylko epatować liczbą 16 na etykiecie. Barbár 2007 od Zoltána Heimanna: w nosie stary kurczak, w smaku maniery prowincjonalnego parweniusza. XY 2006 od Csaby Demetera z Egeru: kolejny śmietankowy Merlot z kwasowością tak niską, że ten „mocarz” utlenia się w pół godziny po otwarciu flaszki. No i seria win od przemysłowca Krisztiána Sauski z Villány – jeden z jego rekordowo ekstraktywnych i beczkowych blendów ‘Villány 7’ 2007 głosami tęskniących za Colchaguą o mało nie wygrał tegorocznej Bormustry.

To wszystko wina spod jednej, maniakalnej sztancy, odmawiające bełkotliwą angielszczyzną swą internacjonalistyczną mantrę: late harvest, nowa beczka, fenoliczna przejrzałość, miękkie garbniki, słodki „owoc”. Wina nuworyszowskie, parweniuszowskie, deklarujące akces węgierskiego winiarstwa do międzynarodowej rodziny, a w istocie ze swym wulgarnym, bezmózgowym stylem wlokące się za tej rodziny supermarketowym ogonem. Kompleksy niższości w miejsce refleksji nad węgierskim terroir i aprecjacji własnego dziedzictwa każą Bockowi i Taklerowi małpować w sercu Europy jakieś już dawno niemodne winiarskie gesty z Chile i Kalifornii. Najwyraźniej nie dostrzegają, że skazują się tym samym na całkowitą izolację w winiarskim świecie – i trudno się dziwić, że poza Węgrami tych win nie chce kupować ani pić absolutnie nikt.

Nie wszystkie węgierskie wina chorują na tę smutną chorobę. Piłem w Pannonhalmie serię pysznych, zrównoważonych, typowych, apetycznych Pinot Noir, a winiarnia St. Andrea z Egeru swoim Pinotem Hangács 2006 dorównała bardzo, bardzo dobrym burgundom. Rośnie poziom bikavérów z Szekszárdu i zwłaszcza Egeru – ich przegląd poświęcony pamięci Tibora Gála był najlepszym z dotychczasowych (wygrał Merengő 2006 St. Andrei, chwalony przeze mnie już tu). Szalenie podobały mi się owszem południowe w stylu, ale przemyślane i mało beczkowe wina od Ráspiego w Sopronie. A Bálint Losonci, animator winiarskiej grupy Tőkés Társak z Mátry, przysłał mi serię fantastycznie świeżych, autentycznych i właśnie zupełnie niechorobliwych win z tego do niedawna zupełnie zapomnianego regionu (o tych winach wkrótce osobny artykuł). Są zatem na Węgrzech coraz lepsze wina i jest nadzieja na pełne ozdrowienie w przyszłości.

Read Full Post »